Lịch sử dòng Họ Phan – Thanh Phong – Thanh Chương – Nghệ An

Đời thứ 1: Ông bà Hầu Giám

  • Ông tổ thứ nhất Hầu Giám
  • Vị hiệu: Thái thị tổ khảo, bản xứ Học Sơn, giám sát ngự sử, lịch nhậm hiến sứ kiêm thập tam đạo, thừa tuyên hành khiển Phan tướng công lịch triều khám mộng sắc phong sắc tặng, đức bảo trung hưng, linh phù tam tứ thượng đẳng tối linh tôn thần.
  • Lịch sử: Ngài nguyên chính quán ở xã Việt Yên tổng Việt Yên, huyện La Son tỉnh Hà Tĩnh. Về đời vua Trần Thái Tôn lên 9 tuổi đỗ thần đồng. Đến khoảng 5 hiệu Kiến Trung (Trần Thái Tôn) di cư sang Nông Ná xã Thanh Phong – Thanh Chương – Nghệ An để học tập. Đến 16 tuổi đậu Thái Học Sỹ (tiến sỹ) lấy bà con gái họ Trương sau làm quan giám sát Ngự sử viện. Sau đó làm Thiếu sứ (Đại sứ) kiêm thập tam đạo (13 đạo) thừa tuyên hành khiển 13 đạo (tỉnh).
  • Năm 19 tuổi sinh con trai đầu lòng là Hầu Hàn. Ngoài khai tịch ruộng nương ở Nông Ná, chiêu tập thêm nông dân, khai khẩn một khu đất ở Diên Trường trong xã Nông Ná diện tích 4 mẫu 3 sào ở Nương bạn làm nhà tại đó, trước cửa có 2 cái ao liền nhau.

Đến năm Nguyên phong Trần Thái Tôn Hầu Hàn 15 tuổi đỗ Thái học sỹ, cha con làm quan Đồng Triều đến năm Thiệu Phong (Trần Thái Tôn) thứ 3 ngoài di cư từ Nông Ná ra Tràng Học. Nương vườn Nương bạn giao lại cháu đích tôn của ngài quản nhận.

Đến năm hiệu Trung Hưng tuổi hơn 70 ngài trí sĩ. Đến năm hiệu Hưng Long Trần Anh Tôn ngài vừa 94 tuổi thọ chung vào ngày 10 tháng giêng. Phần mộ ngài táng tại núi Tràng Học (Học Sơn). Được nhân dân yêu mến đến năm hiệu khai hữu Trần Hiến tôn lập đền gần mộ để thờ ngài. Càng ngày càng linh thiêng.

Đến hiệu Cảnh Hưng triều Lê mới phong sắc cho ngài làm thần cho dân xã phụng sự. Đến năm Mậu Thân bị loạn Tây Sơn sắc vẫn cháy mất. Xét theo phổ ký đời Quang Thiệu để lại thấy chép mộ ngài tọa tân hướng ất nhưng không rõ phần sanh ở đâu nên phải bao dư cả núi Tràng Học thượng từ đỉnh, hạ chí đồng điền. Đông giáp Bầu Dầy; Tây giáp Nhà Hàng. Hiện còn đền và nhà thờ ở núi Tràng Học.

  • Bà tổ thứ 1:
  • Vị hiệu: Thái thị tổ tỷ, tiên tòng phu chức (theo chức vị chồng) Phan công chính thất Trương thị phu nhân.
  • Lịch sử: Bà là con gái họ Trương tên tuổi không rõ vì cụ phổ rách nát. Bà phong tư quốc sắc, tính nết khoan hoà, lúc gặp cơ cận lấy tiền lúa phát chẩn cho nhân dân. Đến năm thiệu bảo bà 70 tuổi thọ chung. Mộ tang núi nhà hang. Bà sinh một con trai là Hầu Hàn, 1 gái mất sớm thất truyền

Đời thứ 2: Ông và bà tổ thứ 2

  • Ông: Hầu Hàn
  • Vị hiệu: Đại tổ khảo, bản xứ yên dân lợi vật. Quản Sơn Tây, Hàn Lâm đại thần, bao phong hiển thánh, đại thần đại vương, Phan tướng công lịch triều khám mộng sắc phong sắc tặng, đức bảo trung hưng, linh phù tam tứ thượng đẳng tối linh tôn thần.
  • Lịch sử: Ngài 15 tuổi đậu Thái học sinh. Vào năm Nguyên phong Trần Thái Tôn làm quan Hàn Lâm đại học sĩ đồng triều với cha (Hầu Giám). Đến khi cha già trí sĩ, ngài xin nghỉ quan về nuôi cha. Đến năm hiệu Thiệu long Trần Thánh Tôn ngài thừa mệnh cha trở về quê cũ xã Việt Yên huyện La Son – Hà Tĩnh đưa mộ cha mẹ Hầu Giám sang di táng tại Núi Trọ ở Tri Lễ thượng từ gốc cây dẻ hạ chí trọ Bầu Hàn, hai bên giáp ruộng. Núi trọ là nơi mộ địa. Thời ấy ngoài lấy thôn khai lễ cổ hiệu đặt là Hiến Lạng xã rồi chia làm 3 thôn: Ngọc Hiền, Tri Lễ và Thọ Sơn. Ngài bao một vườn ở núi Tràng Học để làm nhà và trường học. Chiêu dân lập ấp, khai sáng ra xã Hiến Lạng. Xứ ấy gọi tên Tràng học xứ. Ngài thác thì sự văn học, khoa cử cho xã Hiến Lạng. Còn ruộng đất nương vườn ở Dương bạn nông ná xã giao lại cho cháu đích tôn quản nhận.

Đến năm hiệu xương phù Trần Đế hiệu ngài 97 tuổi thọ chung. Phần an táng ngài táng tại Núi Rò thuộc xã Thanh Phong. Đến năm hiệu Quang Thái Trần Thuận Tôn mới lập đền thờ ngài.

Phần an của ngài táng tại Rò Sơn bất tri phần huyệt nên bao dư thượng từ đỉnh, hạ giáp phần điền để bảo vệ phần an. Năm 1992 chi họ phong bang (được giao quản cố) xây dựng các mốc, bàn thờ để con cháu và dân bản xứ thắp hương.

Năm 1993 xây dựng 1 linh điện nhỏ để con cháu và dân bản xứ thắp hương. Linh điện càng ngày càng linh thiêng, con cháu và khách thập phương nhiều. Nên đến năm 2011 (năm Tân Mão) con cháu xây dựng linh điện mới rộng rãi và khang trang hơn.

Đến năm 2013 vào ngày 14 tháng 4 chủ tịch UBND huyện Thanh Chương cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với diện tích 8795m2 toàn bộ khu vực mộ và linh điện Rò Sơn.

Ngày 08 tháng 07 năm 2016 chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An ký quyết định công nhận đền và nhà thờ Ngọc Hiền và khu mộ Rò Sơn là di tích lịch sử cấp tỉnh.

Các triều đại phong kiến từ lê đến Nguyễn tiếp đến chính thể Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam mỗi khi đất nước thái bình thịnh trị nhà vua đều sắc phong sắc tặng cho nhà thờ và đền thờ Hầu Giám Hầu Hàn để ghi nhận công ơn với đất nước của 2 hầu sắc phong các triều đại mũ, ngai tréo còn lưu trữ tại từ đường Phan Đình và Phan Tuấn tương đối đầy đủ

Bà tổ thứ 2:

  • Vị hiệu: Đại tổ tỷ, tiên tòng phu chức Phan công chính thất phu nhân.
  • Lịch sử: Bà là người hiền đức, đảm đang, cùng chồng chăm lo việc gia đình, giúp đỡ nhân dân, khuyến khích con cháu học hành. Trong thời gian ông Hầu Hàn làm quan và sau khi trí sĩ, bà luôn là người nội trợ chu toàn, giữ gìn nề nếp gia phong, chăm lo hương khói tổ tiên. Công đức của bà được con cháu đời sau ghi nhớ, tôn kính.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Lên đầu trang